Prawo do fonogramu

By 14 sierpnia, 201710 listopada, 2017Prawo autorskie

Zdolni, młodzi artyści rozpoczynający swoją karierę muzyczną nie zdają sobie sprawy, że ich debiutancka płyta kumuluje kilka dóbr osobistych. Chodzi tutaj o prawo wyłączne do rozporządzania i korzystania, które w przypadku utworu przysługuje twórcy, w przypadku artystycznego wykonania artyście wykonawcy, natomiast w przypadku fonogramu producentowi. Ostatnia sytuacja przysparza najwięcej problemów, dlatego wymaga krótkiego omówienia. Mianowicie, zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, fonogramem jest pierwsze utrwalenie warstwy dźwiękowej wykonania utworu albo innych zjawisk akustycznych. Treść art. 94 ust.3 ustawy wskazuje, iż producentem fonogramu jest osoba, pod której nazwiskiem lub firmą (nazwą) fonogram został po raz pierwszy sporządzony. Zatem producentem fonogramu będzie nie tylko osoba, która sfinansuje i zorganizuje nagranie płyty. Praca producenta będzie również rzutować na końcowy sposób nagrania płyty, dzięki któremu utwory będą w taki, a nie inny sposób odbierane przez słuchaczy.

Zakres praw do fonogramu wyznacza art. 94 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym producent ma wyłączne prawo do rozporządzania i korzystania na polach eksploatacji takich jak: zwielokrotnienia określoną techniką, wprowadzenia do obrotu, najmu lub użyczenia egzemplarzy oraz publicznego udostępnienia fonogramu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym. Nadto producentowi przysługuje prawo do wynagrodzenia za korzystanie na polach eksploatacji opisanych w ust. 5 art. 94 ustawy. Prawo producenta do wynagrodzenia przysługuje niezależnie od wynagrodzenia przysługującego autorom i wykonawcom.  Należy zaznaczyć, że producent fonogramu, na którym zawarte są utwory muzyczne, będzie mógł legalnie rozporządzać takim fonogramem, jeżeli uzyska stosowne zgody (zawrze stosowne umowy) od twórców i artystów wykonawców oraz wypłaci im wynagrodzenie.

Należy również zaznaczyć, iż producent ma prawo umieszczać na każdym egzemplarzu swoje nazwisko lub firmę (nazwę). Nadto powinny być tam umieszczone oznaczenia dotyczące autorstwa i artystycznego wykonawstwa, tytułu utworów oraz daty utrwalenia.

Autor: Paulina Żołnierek-Płotek